منصوره اتحاديه و سعيد روحى

14

در محضر شيخ فضل الله نورى ، اسناد حقوقى عهد ناصرى ( فارسى )

ميرزا على اكبر مدّاح سقطفروش [ سند شمارهء 607 ] ، محمد رضا خان تفنگدار گرگانى الاصل [ سند شمارهء 610 ] ، ميرزا على نقى منشىباشى [ سند شمارهء 617 ] ، ميرزا رضاى لشكرنويس [ سند شمارهء 1081 ] ، امين السلطنه و وقف‌نامهء او [ سند شمارهء 1214 ] ، احتشام السلطنه [ سند شمارهء 1296 ، كه بعدها رئيس مجلس شد ] ، اشرف السلطنه [ سند شمارهء 1392 ، همسر محمد حسن خان اعتماد السلطنه ] ، فروغ الدوله دختر ناصر الدين شاه و همسر ظهير الدوله . از نظر اقتصادى به خصوص از حيث ذكر قيمت‌ها ، بهاى دكاكين ، املاك ، خانه‌ها و اماكن مختلف حائز اهميت فراوان است . وقوف بر برخى اصطلاحات اجتماعى ، حقوقى و اعلام جغرافيايى ، القاب و عناوين رسمى دولتى از جمله فوايد ديگرى است كه از مطالعهء اين دفتر حاصل مىشود . در اين‌جا پاره اسناد شاخص اين مجموعه را به اختصار معرفى مىنمايد : 1 . وقف‌نامهء تنظيم شده در سال 1291 ق پس از چند سال شيخ فضل اللّه آن را تأييد و تنفيذ نموده و در دفتر خود وارد ساخته است . 2 . صورت اجارهء املاك تنظيم شده در سال 1291 ق ، پس از چند سال شيخ فضل اللّه آن را تأييد و تنفيذ نموده و در دفتر خود وارد ساخته است . 3 . صورت اجارهء املاك قريهء سليمانيهء كرج . بررسى اين سند به محققان اطلاعات جالبى در خصوص يكى از روستاهاى پيرامون طهران عرضه مىدارد . 4 . نمونه عقدنامهء بسيار خواندنى [ سند شمارهء 179 ] . 5 . بذرافشان آبى ، واحد سنجش و اندازه‌گيرى املاك كه در برخى اسناد از آن نام مىبرد [ سند شمارهء 281 ] . 6 . اسناد قراء چم خرم‌آباد ، چماق‌آباد و چندين روستاى ديگر در اطراف تهران و مازندران . همچنين در اين دفتر به پاره‌اى مشاغل ديوانى و اجتماعى چون : شبيه‌خوانى ، سقطفروشى ، تفنگدارباشى ، تاجرباشى ، فراش خلوت ، منشىباشى و امثال آن اشاره مىشود . از جمله اسناد حقوقى خواندنى اين دفتر ، طرح دعوى در وزارت عدليه [ سند شمارهء 708 ] ، حكم صادره در يك دعوى [ سند شمارهء 808 - 801 ] ، سند قيموميت [ سند شمارهء 842 ] ، شرط براى محلّل در ازدواج مجدّد [ سند شمارهء 781 ] ، و چندين سند ديگر است . از جمله بايد مخصوصا به سند تنظيم شده بين محمد ناصر خان ظهير الدوله - بنيادگذار خانقاه ظهير الدوله و داماد ناصر الدين شاه